Het industriële tijdperk kenmerkte zich door een steeds groter wordende macht van bedrijven. Enorme bedrijven groeiden door het aannemen van meer en meer mensen die opgeslagen werden in grote gebouwen met kleine ramen langs de autosnelwegen. Er werden enorme hiërarchische structuren opgezet om de conglomeraten in bedwang te houden. De afgelopen maanden is gebleken hoe groot de illusie van macht en stabiliteit was. De grootste bedrijven vallen als kaartenhuizen in elkaar en de stukjes worden opgevangen in het vangnet van de staat.

Parallel daaraan ontstaat er een nieuwe manier waarop mensen zich organiseren: het sociale netwerk. Deze netwerken groeien van enkele tientallen tot vele miljoenen mensen die met elkaar verbonden zijn, op basis van gelijke kansen en mogelijkheden, ondersteund door het Internet.

Sta je iedere ochtend in de file op weg naar je werk om ‘s avonds dezelfde route terug te staan? Breng je je dag door met uren vergaderen, het managen van politieke kronkels, het afleggen van verantwoording aan je baas of het aansturen van je onderdanen? “Geniet” daar dan nog maar even van, want dat zal niet lang meer duren. De wereld verandert. Maak je onderdeel uit van Hyves, LinkedIn, Facebook of een ander sociaal netwerk? Dan ervaar je al een beetje hoe de nieuwe tijd zich aan het ontwikkelen is.

Vraag je dit eens af: welk deel van het werk dat je doet is daadwerkelijk plaats- en tijdgebonden? Als je op een kantoor werkt, dan is dit deel vrijwel nihil. Natuurlijk, er wordt al jaren gepraat over thuiswerken en het virtuele kantoor. Er zijn studies genoeg die aantonen dat dit niet werkt en natuurlijk net zoveel studies die aantonen dat dit wel werkt. De realiteit trekt zich hier echter niets van aan. Wie denkt dat LinkedIn of Facebook speeltjes zijn om de vrije tijd mee te vullen: denk er nog maar eens goed over na. Deze sociale netwerken zijn de eerste stap naar een plaats- en tijdonafhankelijk leven. Spelenderwijs leren wij dat virtueel in contact staan met andere mensen leuk, praktisch en efficiënt is. En bovenal sociaal. Het zal blijken dat deze ervaring doorgezet kan worden naar je werkend leven. Straks heb je echt geen kantoorgebouw, baas of collega – in de huidige zin van het woord – meer nodig om je brood te verdienen. Heb je al eens op verzoek een foto op Hyves geplaatst en heeft de ander deze bekeken? Welkom bij je eerste sociale netwerk samenwerking!

Voor sceptici zijn er genoeg “Ja, maars” te bedenken. “Ja, maar ik kan toch niet zonder mijn dagelijkse ritueel met mijn collega’s”, “Ja, maar ik kan toch niet de hele dag thuiszitten”, “Ja, maar mensen hebben toch aansturing nodig”. Dit zijn denkbeelden uit de oude tijd. Denk vanaf nu in kansen. In de nieuwe tijd leren we dat het veel leuker is om zelf je dag in te delen, geen rekening te hoeven houden met lastige collega’s en flauwe humor, vergaderingen per e-mail, chat of Skype te voeren (in een fractie van de tijd) en op basis van resultaat samen te werken. Natuurlijk kun je mensen nog in het echt ontmoeten, dat is dan juist extra leuk, maar wel buiten de spits. Wil je thuis werken of op een berg in Italië? Overdag of ‘s nachts? In het weekend of liever alleen op woensdagen? Uit ervaring weet ik dat het kan en dat het een verrijking van je leven is. Natuurlijk, deadlines blijven bestaan en kwaliteit leveren is belangrijker dan ooit, dat is immers de enige reden waarom delen van het netwerk met je willen samenwerken (niet omdat je toevallig zo’n grote mond hebt of goed met je ellebogen bent).

Tenslotte nog een treurige mededeling (voor sommigen althans, maar wellicht is het tevens inspirerend?). Voer je op dit moment werk uit dat niet daadwerkelijk waarde toevoegt, ben je bijvoorbeeld een tussenpersoon of makelaar die handelt op basis van kennis die voor anderen niet beschikbaar is: zoek ander werk. In de nieuwe tijd is informatie niet langer verborgen. Is er nog iemand die niet zelf kan bepalen wat de beste prijs is voor, bijvoorbeeld, een bepaald type televisie of, misschien iets moeilijker, een huis? Iedereen kan zelf steeds beter de juiste informatie vinden en direct met iedereen in contact treden, tussenpersonen worden totaal overbodig. Alleen als je daadwerkelijk iets toevoegt, kun je iets verdienen. De kern van de nieuwe tijd wordt gevormd door creativiteit: creëer iets, voeg iets toe, of niemand heeft interesse. En dat is niet meer dan logisch toch?

Edit 9 juni: Daphne vond nog met een kort artikeltje dat hier mooi bij aansluit: Toekomstgericht HRM moet aansluiten op wensen internetgeneratie.