Stephen Covey is met name bekend geworden vanwege zijn boeken “De zeven eigenschappen van effectief leiderschap” en, daar had hij een apart boek voor nodig, “De achtste eigenschap…“. Daarnaast heeft hij een zeer commercieel opgezet “leiderschapsinstituut” waarmee hij wereldwijd erg succesvol is, tenminste in mijn beleving. Stephen praat voornamelijk over de leiderschap over jezelf. Doe dit en doe dat en je weet in ieder geval dat je zelf ‘goed’ bezig bent, althans volgens de Mormoonse leer. De Coveys, zijn zoon schrijft ook boeken, zijn immers Mormonen. En daar is niets mis mee. De kern van het pleidooi gaat over vertrouwen en naar elkaar luisteren. Vertrouwen is de basis van iedere relatie en naar elkaar kunnen luisteren de kern van communicatie. En daar ben ik het simpelweg volledig mee eens.

Jim Collins heeft grondig onderzoek gedaan naar leiderschap, en nog wat andere dingetjes die bedrijven succesvol maken, en presenteert de resultaten hiervan in zijn boek “Good to great“. Het belangrijkste inzicht is, wat mij betreft, de constatering dat een leider niet charismatisch en egoïstisch hoeft te zijn. Sterker nog, dat deze eigenschappen juist het lange termijn succes van een bedrijf tegenwerken. Een leider met een groot ego wil graag herinnerd worden als een groot man (of vrouw) en zal er dus, bewust of onderbewust, alles aan doen om ervoor te zorgen dat zijn opvolger zwakker presteert dan hij (of zij). Bedrijven met dergelijke leiders zullen op de lange termijn slechter uit de bus komen dan andere bedrijven, hetgeen Jim Collins keihard bewijst. Een goede leider is bescheiden en cijfert zichzelf weg in het belang van het bedrijf en zijn medewerkers.

Ayn Rand is de grondlegster van het Objectivisme. In haar boeken “De eeuwige bron” en “Atlas shrugged“, laat ze zien dat leiderschap niets te maken heeft met de wet voorschrijven aan andere personen. Het gaat erom dat je je eigen doelen verwezenlijkt en zelf, op eigen kracht, waarde toevoegt aan je bestaan en aan de rest van de wereld. Ze spreekt van eerste hands en tweede hands mensen. Eerste hands mensen ontwikkelen nieuwe ideeën en scheppen originele creaties die iets toevoegen aan deze wereld, tweede hands personen kopiëren wat ze zien en lopen te koop met andermans concepten, vaak zonder dat ze het doorhebben. Dit laatste is, volgens haar, een uitholling van het oorspronkelijke idee en verspilling van energie. Als leider moet je daadwerkelijk iets kunnen en doen. Hoewel ze redelijk hard is in haar leer, ze definieert haar vorm van egoïsme als de ultieme levenshouding, heeft ze een sterk punt. Echter, objectivisme staat aan de wieg van het kapitalisme en we hebben inmiddels geleerd dat daar goede en slechte kanten aan zitten. Daarentegen, dat originaliteit essentieel is voor ons ontstaan en voortbestaan, blijft een belangrijk inzicht.

En dan de Dilbert-strip, oftewel het werk van Scott Adams, want hij heeft ook een aantal leuke boeken geschreven waarin de strip slechts een bijrol speelt. Dilbert zet de combinatie Covey, Collins en Rand in een passend alledaags kader. De pointy haired boss, de baas van Dilbert met zijn duiveltjes kapsel, is alles wat een leider niet zou moeten zijn: slecht van vertrouwen, onbescheiden, arrogant en onwetend. Voor iedereen die ooit voor een ‘slechte’ baas heeft gewerkt, een golf van herkenning, een uitstekende leerschool en onder het motto: ‘less is more’ scheelt het je toch zeker zo’n 3000 tot 4000 pagina’s leeswerk…